Đề thi HSG khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ Lịch sử 11 - Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi HSG khu vực Duyên hải và Đồng bằng Bắc Bộ Lịch sử 11 - Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc (Có đáp án)

1. Trường THPT Chuyên KÌ THI CHỌN HSG KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG Vĩnh Phúc BẰNG BẮC BỘ . NĂM 2013 MÔN THI: LỊCH SỬ KHỐI 11 ĐỀ ĐỀ XUẤT ( Thời gian 180 phút – không kể thời gian giao đề ) Câu 1 (3,0 điểm) Trình bày và nhận xét phong trào tiêu biểu nhất trong các cuộc đấu tranh chống đế quốc, chống phong kiến của nhân dân Trung Quốc từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX? Câu 2 (3,0 điểm) Nêu nhiệm vụ và tính chất của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917? Làm rõ vai trò của Lê - nin đối với thắng lợi của Cách mạng tháng Mười. Câu 3 (2,5 điểm) Phân tích điều kiện lịch sử đưa đến sự thành lập Quốc tế Cộng sản (3.1919). Những đóng góp của Quốc tế Cộng sản đối với phong trào cách mạng thế giới? Câu 4 (2,5 điểm) Những chiến thắng tiêu biểu của Liên Xô trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít? Qua đó hãy chứng minh vai trò của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)? Câu 5 (3,0 điểm) Bình luận nhận định: “Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam là một điều tất yếu nhưng Việt Nam rơi vào tay Pháp là hoàn toàn không tất yếu”. Câu 6 (3,0 điểm) Các giai đoạn của cuộc khởi nghĩa Yên Thế? Nêu những đặc điểm nổi bật của cuộc khởi nghĩa này? Câu 7 (3,0 điểm) Phân tích những đặc điểm của phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam đầu thế kỉ XX. ****** Hết ****** 1
2. Trường THPT Chuyên ĐÁP ÁN HSG KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG Vĩnh Phúc BẮC BỘ . NĂM 2013 MÔN THI: LỊCH SỬ KHỐI 11 ĐÁP ÁN ĐỀ XUẤT (Đáp án có 7 trang) Câu 1 (3,0điểm) 1. Khẳng định Cách mạng Tân Hợi 1911 là phong trào tiêu biểu 0,25 điểm nhất... - Nguyên nhân: + Lực lượng sản xuất Tư bản chủ nghĩa ra đời ngày càng phát triển ở 0,25 điểm Trung Quốc, song bị thực dân phong kiến kìm hãm. + 9/5/1911 chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh “Quốc hữu hóa đường 0,25 điểm sắt” nhưng thực chất là trao quyền kiểm soát đường sắt cho các nước đế quốc... => Châm ngòi nổ cho cách mạng. - Diễn biến chính: + Ngày 10/10/1911, Đồng minh hội phát động khởi nghĩa ở Vũ 0,25 điểm Xương... + Cuối tháng 12/1911, Quốc dân đại hội họp ở Nam Kinh, tuyên bố 0,25 điểm thành lập Trung Hoa Dân Quốc...., thông qua hiến pháp mới..... + Trước thắng lợi của cách mạng, một số người lãnh đạo Đồng Minh 0,25 điểm hội chủ trương thương lượng với Viên Thế Khải...... - Kết quả: Tôn Trung Sơn từ chức, Viên Thế Khải nhậm chức Đại 0,25 điểm tổng thống => trên thực tế cách mạng Tân Hợi chấm dứt. 2. Nhận xét: - Tính chất: CM Tân Hợi 1911 là một cuộc cách mạng tư sản không 0,25 điểm triệt để ...(CM Tân Hợi đã không thủ tiêu thực sự giai cấp phong kiến, không đụng chạm đến các nước đế quốc xâm lược và không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân.) 2
3. - Ý nghĩa: + Cách mạng Tân Hợi đã lật đổ triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ 0,25 điểm quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho CNTB phát triển. + CM Tân Hợi còn có ảnh hưởng nhất định tới cuộc đấu tranh giải 0,25 điểm phóng dân tộc của một số nước Châu Á. - Ảnh hưởng tới CM Việt Nam: Tư tưởng Tam Dân... tác động tới tư 0,5 điểm tưởng của các văn thân sĩ phu yêu nước tiến bộ Việt Nam cùng thời như: Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng... làm tiền đề bùng nổ phong trào giải phóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam đầu thế kỉ XX. Câu 2 (3,0điểm) 1. Nhiệm vụ: - Khái quá tình hình nước Nga trước cách mạng: ... => Nước Nga tồn 0,5 điểm tại nhiều mâu thuẫn cần giải quyết; Cách mạng tháng Hai nổ ra nhưng chưa giải quyết triệt để các mâu thuẫn, đặc biệt là vấn đề ruộng đất cho nông dân, việc làm cho công nhân, và vẫn theo đuổi chiến tranh đế quốc... - Nhiệm vụ của cách mạng tháng Mười bao gồm cả nhiệm vụ dân tộc 0,25 điểm và dân chủ. Nhiệm vụ dân tộc: đưa nước Nga thoát khỏi cuộc chiến tranh đế quốc, đưa nước Nga tiến lên con đường CNXH. + Nhiệm vụ dân chủ: giành ruông đất cho nông dân, việc làm cho 0,25 điểm công nhân, chính quyền cho nhân dân lao động.... 2. Tính chất: - Là cuộc Cách mạng vô sản đồng thời là cuộc cách mạng giải phóng 0,5 điểm dân tộc ( lãnh đạo, lực lượng, mục tiêu, phương pháp, kết quả....) 3. Vai trò của Lê Nin: - Lập Đảng vô sản để lãnh đạo cách mạng. 0,25 điểm - Lãnh đạo cách mạng Nga 1905-1907, đây là cuộc diễn tập chuẩn bị 0,25 điểm 3
4. cho cách mạng tháng Mười. - Đưa ra chủ trương đường lối, trực tiếp lãnh đạo cách mạng tháng 0,25 điểm Hai, và tháng Mười đến thắng lợi. - Thành lập chính quyền Xô Viết công nông binh . 0,25 điểm - Lãnh đạo nhân dân bảo vệ thành công chính quyền Xô Viêt . 0,25 điểm => Lê Nin là vị lãnh tụ của giai cấp vô sản Nga, đã thực hiện nhiệm 0,25 điểm vụ lịch sử kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân, tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng tháng Mười, mở đầu thời kì mới - thời kì lịch sử thế giới hiện đại. Câu 3 (2,5 điểm) 1. Điều kiện lịch sử: - QTCS II phá sản làm cho phong trào công nhân bị chia rẽ về tổ 0,25 điểm chức, giai cấp công nhân không còn tổ chức thống nhất để lãnh đạo phong trào - Thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã đưa đến sự 0,25 điểm thành lập nhà nước Xô Viết đầu tiên trên thế giới đã tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào CMTG. - Sự phát triển của phong trào cách mạng thế giới: năm 1918 nhiều 0,25 điểm ĐCS ở các nước ra đời .. đòi hỏi phải có một tổ chức quốc tế để tập hợp lực lượng và chỉ đạo phong trào theo một đường lối đúng đắn. - Những nỗ lực hoạt động của Lê - nin và một số nhà hoạt động cách 0,25 điểm mạng quốc tế... 2. Những đóng góp của QTCS đối với PTCM thế giới: - Là trung tâm đoàn kết các lực lượng dân chủ tiến bộ trên thế giới. 0,25 điểm QTCS có công lao to lớn trong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, kết hợp với phong trào công nhân thế giới. - QTCS đề ra đường lối chiến lược, sách lược đúng cho phong trào 0,25 điểm cách mạng thế giới, phong trào giải phóng dân tộc ở các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc... 4
5. - Góp phần ngăn ngừa nguy cơ chủ nghĩa phát xít... 0,5 điểm - Liên hệ tác động của QTCS đối với cách mạng Việt Nam:... (Đại hội 0,5 điểm II QTCS, đại hội VII QTCS). Câu 4 (2,5 điểm) - Khái quát về chiến tranh thế giới thứ 2 . 0,25 điểm 1. Những chiến thắng tiêu biểu của Liên Xô: - Trận Mát - xcơ - va (cuối năm 1941).......=> Ý nghĩa 0,25 điểm - Trận phản công tại Xta -lin - grát (19/11/1942 đến ngày 2/2/1943) .... 0,25 điểm => ý nghĩa - Trận Cuốc-xcơ (từ 5/7 đến 23/8/1943) . Tháng 6/1944 phần lớn 0,25 điểm lãnh thổ trước chiến tranh của Liên Xô được giải phóng. - Trận tấn công Béc lin ( tháng 4 đến tháng 5 /1945)...... 0,25 điểm - Trận tấn công quân Quan Đông của Nhật Bản (8/1945)........ ngày 0,25 điểm 15/8, Nhật Bản chấp nhận đầu hàng không điều kiện chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. 2. Vai trò của Liên Xô: - Trước chiến tranh: kiên quyết đấu tranh ngăn ngừa CNPX (chứng 0,25 điểm minh ). Thái độ của anh, Pháp, Mĩ - Khi chiến tranh bùng nổ: Ngăn cản quá trình chiếm toàn bộ Châu Âu 0,25 điểm của Đức, tạo điều kiện cho nhân dân châu Âu đấu tranh . Góp phần tiêu diệt phát xít Đức ở Châu Âu . - Góp phần tiêu diệt phát xít Nhật ở Châu Á .. 0,25 điểm => Như vậy, Liên Xô đóng vai trò quyết định trong việc tiêu diệt PX 0,25 điểm Đức, góp phần đánh bại PX Nhật, cùng với liên quân Anh-Mỹ đẩy nhanh sự thất bại của CNPX Kết thúc chiến tranh thế giới thứ 2 Câu 5 (3,0điểm) - Khẳng định: Nhận định trên là đúng đắn, đánh giá đúng vai trò nhân 0,25 điểm tố khách quan và chủ quan trong sự phát triển của sự kiện lịch sử. 5
6. 1. Thực dân Pháp xâm lược Việt nam là một điều tất yếu: - Chủ nghĩa tư bản đang tiến lên giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.... 0,25 điểm - Nhiều nước trong khu vực (trừ Nhật Bản) đã trở thành thuộc địa của 0,25 điểm CNTD, trong bối cảnh đó Việt Nam không tránh khỏi nguy cơ bị nhòm ngó. - Việt Nam giữa thế kỉ XIX là quốc gia phong kiến lạc hậu, điều kiện 0,25 điểm vị trí thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú......=> có những điều kiện mà đế quốc đang cần. - Ngay từ thế kỉ XVII nhiều giáo sĩ phương Tây, thương nhân Pháp, 0,25 điểm Tây Ban Nha đến Việt Nam truyền đạo, buôn bán, và chuẩn bị cho cuộc chiến tranh xâm lược ........ - Giữa thế kỉ XIX mâu thuẫn Anh - Pháp dịu bớt, Pháp quyết định 0,25 điểm đem quân đánh chiếm Việt Nam. - Trong khi Việt Nam đang khủng hoảng sâu sắc, nhà Nguyễn không 0,25 điểm chịu canh tân đất nước lại thực hiện chính sách đối ngoại sai lầm..... => Thực dân Pháp đã chớp cơ hội thực hiện mưu đồ biến Việt Nam thành thuộc địa. hành động này mang tính tất yếu. 2. Việt Nam rơi vào tay Pháp hoàn toàn không tất yếu - Từ việc bị xâm lược đến mất nước là khoảng cách khá xa , bị xâm 0,25 điểm lược có thể tất yếu nhưng mất nước không phải là tất yếu, vì đất nước có bị mất hay không là yếu tố chủ quan. - Trong lịch sử giữ nước, rất nhiều cuộc kháng chiến đã thành công 0,5 điểm bảo vệ nền độc lập dân tộc... Nhìn ra bên ngoài, cùng hoàn cảnh đó Nhật Bản giữ vững nền độc lập.... - Bối cảnh lịch sử giữa thế kỉ XIX đã đặt triều Nguyễn trước hai con 0,5 điểm đường phải lựa chọn: bảo thủ hay cải cách. Nhà Nguyễn đã lựa chọn đường lối bảo thủ, không canh tân đất nước nên việc mất nước từ chỗ không tất yếu trở thành tất yếu. Trách nhiệm đó thuộc về nhà Nguyễn. 6
7. Câu 6 (3,0 điểm) 1. Những nét chính về diễn biến cuộc khởi nghĩa - Giai đoạn 1(1884-1892): Nghĩa quân còn hoạt động lẻ tẻ, chưa có sự 0,5 điểm lãnh đạo và chỉ huy thống nhất........ - Giai đoạn 2 (1893-1897): Nghĩa quân mở rộng hoạt động ra nhiều 0,5 điểm vùng thuộc Bắc Giang, Bắc Ninh. Năm 1894 chính quyền TD Pháp chủ động giảng hoà..... Năm 1897 hai bên giảng hòa lần 2. - Giai đoạn 3 (1989-1908): nghĩa quân một mặt tổ chức sản xuất, sắm 0,5 điểm sửa vũ khí, mặt khác liên lạc với nhiều nhà cách mạng như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh.... - Giai đoạn 4 (1909-1913): Năm 1909 thực dân Pháp tấn công trở lại 0,5 điểm và cuộc khởi nghĩa gặp nhiều khó khăn. Năm 1913, Đề Thám bị giết hại và phong trào nhanh chóng tan rã. 2. Những đặc điểm - Đây là cuộc khởi nghĩa diễn ra cùng với phong trào Cần Vương, 0,25 điểm song lại không phải để hưởng ứng chiếu Cần Vương. - Mục tiêu là đánh đuôỉ thực dân Pháp song chỉ nhằm mục đích bảo vệ 0,25 điểm quê hương, làng xóm, bảo vệ không gian sống của mình. - Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa không phải các văn thân, sĩ phu mà là 0,25 điểm nông dân.......(Đề Thám, Đề Nắm....) - Đây là cuộc khởi nghĩa có thời gian dài nhất trong các cuộc khởi 0,25 điểm nghĩa chống Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX và đã gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề..... Câu 7 (3,0 điểm) - Khái quát về phong trào yêu nước theo khuynh hướng DCTS: Giới 0,5 điểm thiệu khái quát về điều kiện lịch sử nảy sinh khuynh hướng, giới thiệu một số phong trào tiêu biểu... - Đặc điểm: 7
8. + Kẻ thù: Thực dân Pháp và phong kiến tay sai ( phân tích qua tư 0,5 điểm tưởng của Phan Bội Châu và Phân Châu Trinh, điểm tiến bộ và hạn chế của mỗi ông) + Nhiệm vụ, mục tiêu: chống Pháp và phong kiến tay sai, giải phóng 0,5 điểm dân tộc, xây dựng một xã hội mới tự do, dân chủ, tiến bộ. + Lãnh đạo: sĩ phu phong kiến tư sản hóa (sĩ phu yêu nước tiến bộ): 0,5 điểm những con người cũ, tư tưởng mới, vượt qua hạn chế của giai cấp và thời đại........ + Lực lượng: sĩ phu yêu nước tiến bộ, tiểu tư sản, tư sản dân tộc, nông 0,25 điểm dân.... + Hình thức đấu tranh: phong phú, không bó hẹp: bạo động, cải cách, 0,25 điểm vận động giúp đỡ từ bên ngoài.... + Xu thế phát triển: tiến lên xây dựng chế độ Tư bản chủ nghĩa. 0,25 điểm + Qui mô: toàn quốc, thậm chí vượt ra khỏi phạm vi quốc gia. 0,25 điểm ****** Hết ****** Giáo viên ra đề: Nguyễn Thị Minh Hải 8