Một số cải tiến để nâng cao hiệu quả thực hành thí nghiệm so sánh tốc độ thoát hơi nước ở hai mặt lá trong môn Sinh học lớp 11 tại trường THPT Lạng Giang số 1

Nội dung tài liệu: Một số cải tiến để nâng cao hiệu quả thực hành thí nghiệm so sánh tốc độ thoát hơi nước ở hai mặt lá trong môn Sinh học lớp 11 tại trường THPT Lạng Giang số 1

1. CỘNG HÒA XÃ H ỘI CH Ủ NGH ĨA VI ỆT NAM Độc l ập- Tự do- Hạnh phúc THUY ẾT MINH MÔ T Ả GI ẢI PHÁP VÀ K ẾT QU Ả TH ỰC HI ỆN SÁNG KI ẾN 1. Tên sáng ki ến: Một s ố c ải ti ến để nâng cao hi ệu qu ả th ực hành thí nghi ệm so sánh tốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá trong môn Sinh h ọc lớp 11 tại tr ường THPT Lạng Giang s ố 1. 2. Ngày sáng ki ến được áp d ụng l ần đầ u ho ặc áp d ụng th ử: Tháng 9/ 2020 3. Các thông tin c ần b ảo m ật: Không 4. Mô t ả các gi ải pháp c ũ th ường làm 4.1. Th ực tr ạng thí nghi ệm th ực hành môn Sinh h ọc THPT Trong xu th ế đổ i m ới phươ ng pháp d ạy h ọc nh ằm hình thành, phát tri ển ph ẩm ch ất và n ăng l ực cho h ọc sinh thì vai trò c ủa d ạy h ọc th ực hành thí nghi ệm t ại nhà tr ường vô cùng quan tr ọng. Sinh h ọc là môn khoa h ọc th ực nghi ệm, nghiên c ứu v ề s ự vật, hi ện t ượng và các quá trình sinh h ọc nên trong ch ươ ng trình sinh h ọc hi ện hành có nhi ều n ội dung th ực hành thí nghi ệm. D ạy h ọc th ực hành, thí nghi ệm t ạo ni ềm tin, h ứng thú nghiên c ứu khoa h ọc, c ũng nh ư rèn luy ện cho h ọc sinh kh ả n ăng nhanh nh ẹn, linh ho ạt, khéo léo trong cu ộc s ống. Để đạ t được nh ững m ục đích đó đòi h ọc sinh ph ải được th ực hành. V ới điều ki ện c ơ s ở v ật ch ất hi ện t ại thì m ới ch ỉ đáp ứng cho nhu c ầu t ối thi ểu c ủa d ạy h ọc và v ới kho ảng th ời gian ng ắn c ủa 1 ti ết h ọc đòi h ỏi s ự t ập trung, nhanh nh ẹn c ủa h ọc sinh, s ự chu ẩn b ị chu đáo c ủa b ộ ph ận thi ết bị c ũng nh ư kinh nghi ệm và quá trình h ướng d ẫn th ực hành c ủa giáo viên. Hi ện nay s ố lượng và ch ất l ượng thí nghi ệm th ực hành sinh h ọc ch ưa đáp ứng được yêu c ầu c ủa vi ệc d ạy h ọc nói chung và đặc bi ệt là yêu c ầu việc đổi m ới d ạy h ọc nói riêng. Tình tr ạng đó có th ể có nhi ều nguyên nhân, ph ần vì kinh phí cho khu v ực
2. 2 này còn h ạn h ẹp tuy đã có nhi ều c ố gắng nh ưng nhi ều đồ dùng thi ết b ị cho th ực hành vẫn còn thi ếu, ph ần vì trách nhi ệm c ủa nhà s ản xu ất (do đồ dùng có trang b ị nh ưng không dùng được do ch ất l ượng ch ưa đảm b ảo ). Ngoài ra hiệu qu ả dạy h ọc còn tùy thu ộc vào ph ươ ng pháp s ử dụng các thí nghi ệm th ực hành, th ực tr ạng đồ dùng, thi ết b ị th ực hành c ủa nhà tr ường. Tuy nhiên v ới điều ki ện th ực t ế tại các tr ường THPT hiện nay thì có nhi ều bài th ực hành khó có th ể th ực hi ện do không có đầy đủ dụng c ụ, thi ết bị th ực hành, ho ặc có nh ưng thi ết b ị đó không hi ệu qu ả. Vì v ậy để đáp ứng nhu c ầu đó thì c ần ph ải có s ự thay đổi, c ải ti ến trong các gi ờ th ực hành để góp ph ần nâng cao hi ệu qu ả của gi ờ dạy sao cho phù h ợp v ới tình hình th ực t ế và đáp ứng xu th ế chung c ủa giáo d ục th ế gi ới và t ươ ng ứng v ới tính ch ất c ủa các môn khoa h ọc th ực nghi ệm. 4.2. Nh ững điểm h ạn ch ế và khó kh ăn g ặp ph ải khi ti ến hành thí nghi ệm so sánh tốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá thu ộc bài 7. Th ực hành thí nghi ệm thoát h ơi n ước và thí nghi ệm v ề vai trò c ủa phân bón n ằm trong ch ươ ng trình môn Sinh h ọc l ớp 11 cấp THPT: Trong quá trình gi ảng d ạy b ộ môn Sinh h ọc t ại tr ường THPT L ạng Giang s ố 1, tôi đã d ạy nhi ều bài th ực hành và đặc bi ệt trong Bài 7. Th ực hành thí nghi ệm thoát h ơi nước và thí nghi ệm v ề vai trò c ủa phân bón ( nằm trong ch ươ ng trình Sinh h ọc l ớp 11) tôi đã nghiên c ứu r ất kĩ thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá và th ấy rằng n ếu th ực hi ện theo h ướng dẫn nh ư trong sách giáo khoa Sinh h ọc l ớp 11 trang 32, 33, 34 thì c ần chu ẩn b ị và ti ến hành nh ư sau: a) Chu ẩn b ị: (1). Một ch ậu cây c ủa loài cây b ất kì ho ặc cây m ọc trong v ườn tr ường có lá v ới phi ến to (2). C ặp nh ựa ho ặc c ặp g ỗ (3). B ản kính ho ặc lam kính (4). Gi ấy l ọc (5). Đồng h ồ b ấm giây (6). Dung d ịch côban clorua 5%
3. 3 (7). Bình hút ẩm để gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua. b) Nội dung và cách ti ến hành: - Dùng 2 mi ếng gi ấy l ọc t ẩm côban clorua đã s ấy khô (có màu xanh da tr ời) đặ t đối x ứng nhau qua 2 m ặt c ủa lá. Ti ếp theo, dùng c ặp g ỗ ho ặc c ặp nh ựa k ẹp ép 2 b ản kính vào 2 mi ếng gi ấy này ở 2 m ặt c ủa lá t ạo thành h ệ th ống kín - Bấm giây đồng h ồ để so sánh th ời gian gi ấy chuy ển t ừ màu xanh da tr ời sang màu h ồng ở m ặt trên và m ặt d ưới c ủa lá trong cùng th ời gian Học sinh thực hành theo nhóm, m ỗi nhóm thí nghi ệm v ới m ột cây và ch ọn cây ở vườn tr ường để thí nghi ệm Bảng 7.1. B ảng ghi t ốc độ thoát h ơi n ước c ủa lá tính theo th ời gian Tên nhóm Ngày, gi ờ Tên cây, v ị Th ời gian chuy ển màu c ủa trí c ủa lá gi ấy t ẩm coban clorua Mặt trên Mặt d ưới Tuy nhiên, sau nhi ều lần cho h ọc sinh th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát hơi n ước qua hai m ặt lá theo quy trình nh ư h ướng d ẫn trong SGK thì tôi th ấy có gặp nhi ều khó kh ăn, c ụ th ể là: Th ứ nh ất, v ề d ụng c ụ th ực hành thì h ầu nh ư các tr ường THPT đề u ch ưa được trang b ị bình hút ẩm chuyên d ụng trong phòng thí nghi ệm nên vi ệc gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua ở tr ạng thái khô hoàn toàn (màu xanh da tr ời) là r ất khó. Đặc bi ệt Vi ệt Nam là một n ước nhi ệt đớ i có khí h ậu nóng, ẩm. V ới độ ẩm cao trong không khí thì gi ấy l ọc tẩm côban clorua r ất dễ b ị ẩm tr ở l ại và chuy ển v ề màu h ồng. Do đó tôi th ấy c ần ph ải có thi ết b ị để s ấy gi ấy t ẩm côban clorua ngay tr ước khi th ực hành. Th ứ hai , trong thao tác th ực hành thí nghi ệm tưởng ch ừng nh ư rất đơ n gi ản nh ưng th ực s ự trong lúc th ực hành thí nghi ệm thì học sinh l ại khá lúng túng khi dùng 2 mi ếng gi ấy l ọc t ẩm côban clorua đã s ấy khô (có màu xanh da tr ời) đặ t đố i x ứng nhau qua 2 mặt c ủa lá. Ti ếp theo, dùng c ặp g ỗ ho ặc c ặp nh ựa k ẹp ép 2 b ản kính vào 2 mi ếng gi ấy này ở 2 m ặt c ủa lá t ạo thành h ệ th ống kín. Lý do là vì vi ệc đặ t 2 t ấm gi ấy l ọc để c ăn
4. 4 ch ỉnh sao cho đố i x ứng nhau qua 2 m ặt lá ph ải m ất 1 kho ảng th ời gian. Sau đó, mới ti ếp t ục đặ t ép 2 b ản kính vào 2 mi ếng gi ấy này ở 2 m ặt c ủa lá thì h ọc sinh l ại m ất thêm 1 kho ảng th ời gian n ữa để s ắp x ếp, ch ỉnh sao cho t ạo thành 1 h ệ th ống kín. Và đa ph ần ở khâu này h ọc sinh đề u m ất khá nhi ều th ời gian, th ậm chí n ếu không khéo thì học sinh còn b ị đặ t l ệch làm cho 2 mi ếng gi ấy và b ản kính không đố i x ứng nhau, ho ặc đôi khi còn có h ọc sinh làm r ơi c ả gi ấy tẩm côban clorua ra ngoài. C ũng chính vì thao tác đó mất nhi ều th ời gian c ăn ch ỉnh, trong khi đó gi ấy l ọc t ẩm coban clorua thì l ại ph ản ứng rất nhanh v ới độ ẩm trong không khí vì v ậy mà k ết qu ả thí nghi ệm không đả m b ảo độ chính xác. N ếu thao tác đặ t gi ấy và ép b ản kính không nhanh thì có th ể làm gi ấy l ọc hấp th ụ h ơi n ước trong không khí và b ị chuy ển màu tr ước c ả khi b ắt đầ u b ấm đồ ng h ồ bấm gi ờ để quan sát k ết qu ả thí nghi ệm. Từ nh ững b ất c ập và khó kh ăn đó trong vi ệc th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá, tôi đã suy ngh ĩ r ất nhi ều và đư a ra sáng ki ến để c ải ti ến v ề dụng c ụ thí nghi ệm và m ột s ố khâu trong thao tác thí nghi ệm th ực hành để làm sao giáo viên và h ọc sinh d ễ dàng trong khâu chu ẩn b ị và thao tác th ực hành tr ở nên đơ n gi ản, nhanh chóng và chính xác. Nh ờ đó mà góp ph ần đả m b ảo nâng cao hi ệu qu ả trong th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá trong môn Sinh h ọc l ớp 11 tại tr ường THPT L ạng Giang s ố 1. 5. Sự c ần thi ết ph ải áp d ụng gi ải pháp sáng ki ến: 5.1. Vai trò c ủa d ạy h ọc th ực hành đối v ới h ọc sinh tr ường THPT Quan sát và thí nghi ệm là các ph ươ ng pháp nghiên c ứu c ơ b ản c ủa khoa học t ự nhiên, c ủa các môn khoa h ọc th ực nghi ệm, trong đó có sinh h ọc. Sinh h ọc là m ột khoa học đã và s ẽ không th ể phát tri ển được n ếu không có quan sát, thí nghi ệm. Quan sát và thí nghi ệm đã t ạo kh ả năng cho các nhà khoa h ọc phát hi ện và khai thác các s ự kiện, hi ện t ượng m ới, xác định nh ững quy lu ật m ới, rút ra nh ững k ết lu ận khoa h ọc và tìm cách v ận d ụng vào th ực ti ễn. Đối v ới quá trình d ạy h ọc các môn khoa h ọc t ự nhiên, khoa h ọc th ực nghi ệm, quan sát và thí nghi ệm c ũng là ph ươ ng pháp làm vi ệc c ủa h ọc sinh, nh ưng v ới học sinh
5. 5 nh ững bài t ập quan sát ho ặc các thí nghi ệm được giáo viên trình bày hay do chính các em ti ến hành m ột cách độc l ập (th ực hành quan sát, thí nghi ệm c ủa học sinh) d ưới s ự tổ ch ức, h ướng d ẫn c ủa giáo viên th ường để gi ải quy ết nh ững v ấn đề đã bi ết trong khoa học, rút ra nh ững k ết lu ận. Thông qua quan sát, thí nghi ệm, b ằng các thao tác thí nghi ệm và s ự tư duy, phân tích, t ổng h ợp, tr ừu t ượng hóa và khái quát hóa sẽ giúp các em xây d ựng các khái ni ệm, kh ắc sâu ki ến th ức và v ận d ụng ki ến th ức đã h ọc để gi ải thích các hi ện t ượng th ực t ế . Bằng cách đó các em n ắm ki ến th ức m ột cách vững ch ắc và giúp cho t ư duy phát tri ển. Quan sát và thí nghi ệm đòi h ỏi ph ải có nh ững thi ết b ị dạy h ọc nh ư tranh ảnh, mô hình, các m ẫu v ật t ự nhiên và các ph ươ ng ti ện thi ết b ị ph ục v ụ cho vi ệc ti ến hành các thí nghi ệm. Quan sát và thí nghi ệm không ch ỉ cho phép học sinh lĩnh h ội tri th ức m ột cách sâu s ắc, v ững ch ắc mà còn t ạo cho các em m ột động l ực bên trong, thúc đẩy các em thêm h ăng say h ọc t ập. T ục ng ữ có câu “Trăm nghe không b ằng m ột th ấy” , đủ nói lên vai trò c ủa quan sát thí nghi ệm. Ng ười Ấn Độ và ng ười Trung Hoa c ũng đã nói: “Nghe thì quen, nhìn thì nh ớ, làm thì hi ểu”. Nh ững phân tích trên đây không ch ỉ cho chúng ta th ấy rõ t ầm quan tr ọng c ủa thí nghi ệm th ực hành mà còn nh ấn m ạnh đến ph ươ ng pháp s ử dụng các thí nghi ệm th ực hành đó để có th ể đạt được hi ệu qu ả cao đáp ứng m ục tiêu d ạy h ọc hi ện nay c ủa s ự nghi ệp giáo d ục. 5.2. Nh ững yêu c ầu c ần thi ết d ạy th ực hành sinh h ọc có hi ệu qu ả Dạy th ực hành, m ục đích chính là rèn cho h ọc sinh các k ỹ năng, thao tác chân tay, các đức tính kiên nh ẫn, bi ết ch ấp nh ận th ử thách và t ự tìm cách v ượt qua các thách th ức để đạt được m ục tiêu c ủa mình. Vì v ậy h ọc sinh ph ải t ự mình làm thí nghi ệm cho dù các thao tác ban đầu còn v ụng v ề và có th ể th ất b ại. Trong quá trình ti ến hành thí nghi ệm học sinh cần linh ho ạt v ận d ụng ki ến th ức lý thuy ết đã được h ọc để gi ải thích kết quả thí nghi ệm. Để kết qu ả thí nghi ệm đảm b ảo tính chính xác thì thao tác th ực hành c ủa học sinh cần được rèn luy ện để ngày càng chu ẩn xác, nhanh g ọn. Giáo viên
6. 6 và h ọc sinh c ũng c ần có s ự linh ho ạt, ch ủ động và sáng t ạo khi th ực hành thí nghi ệm. Tu ỳ theo điều ki ện th ực t ế của nhà tr ường để lựa ch ọn d ụng c ụ, m ẫu v ật cho phù h ợp với n ội dung c ủa bài. Đồng th ời trong th ực hành thí nghi ệm thì ng ười th ực hi ện c ần hi ểu rõ cách làm và lý gi ải được t ại sao ph ải làm nh ư v ậy? Đôi khi giáo viên và h ọc sinh c ũng c ần ph ải có s ự tư duy, suy lu ận và s ẵn sàng thay đổi cách làm m ới n ếu cách làm c ũ không có hi ệu qu ả ho ặc khó th ực hi ện. Sau nhi ều n ăm gi ảng d ạy bài 7. Th ực hành thí nghi ệm thoát h ơi n ước và thí nghi ệm v ề vai trò c ủa phân bón (n ằm trong ch ươ ng trình Sinh h ọc lớp 11) tôi đã quan sát r ất k ĩ khi h ọc sinh th ực hi ện thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá và th ấy r ằng n ếu theo h ướng d ẫn nh ư trong sách giáo khoa Sinh h ọc l ớp 11 thì gặp nhi ều khó kh ăn. Đặc bi ệt trong khâu chu ẩn b ị dụng c ụ và trong thao tác th ực hành để làm sao đặt gi ấy l ọc và ép b ản kính lên lá được đối x ứng qua 2 m ặt lá m ột cách nhanh chóng, gi ảm t ối đa tác động c ủa độ ẩm không khí đến k ết qu ả thí nghi ệm. T ừ nh ững khó kh ăn, tr ăn tr ở đó thì tôi th ấy c ần ph ải áp d ụng sáng ki ến: Một s ố cải ti ến để nâng cao hi ệu qu ả th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá trong môn Sinh h ọc l ớp 11 t ại tr ường THPT L ạng Giang s ố 1. 6. M ục đích c ủa gi ải pháp sáng ki ến: Qua quá trình gi ảng d ạy và h ướng d ẫn h ọc sinh thi h ọc sinh gi ỏi thí nghi ệm th ực hành, bản thân tôi đã rút ra được m ột s ố kinh nghi ệm khi dạy về nội dung th ực hành, thí nghi ệm. Đặ c bi ệt trong bài th ực hành thí nghi ệm thoát h ơi n ước, tôi đã nghiên c ứu, tìm tòi và đư a ra m ột vài sáng ki ến để giúp cho các thao tác th ực hành có th ể th ực hi ện được một cách dễ dàng, thu ận ti ện và đạt hi ệu qu ả cao h ơn so v ới cách làm c ũ (theo nh ư h ướng d ẫn trong sách giáo khoa Sinh h ọc 11). Nh ững c ải ti ến mà tôi đư a ra c ũng góp ph ần kh ắc ph ục nh ững khó kh ăn v ề c ơ s ở v ật ch ất trong phòng th ực hành ở các nhà tr ường và phù h ợp v ới điều ki ện th ực t ế ở trong các tr ường h ọc. Giúp giáo viên và h ọc sinh d ễ dàng chu ẩn b ị đồ dùng, thi ết b ị cho gi ờ th ực hành h ơn. Đồng th ời với nh ững thao tác k ỹ thu ật được c ải tiến s ẽ góp ph ần kh ắc ph ục nh ững b ất l ợi c ủa điều ki ện khách quan nh ư th ời ti ết có th ể ảnh h ưởng đế n k ết qu ả c ủa thí nghi ệm. H ơn n ữa thao tác
7. 7 th ực hành c ũng s ẽ tr ở nên đơ n gi ản, d ễ th ực hi ện đố i v ới h ọc sinh. Qua đó h ọc sinh s ẽ cảm th ấy h ứng thú và yêu thích gi ờ th ực hành, yêu thích môn h ọc h ơn. Gi ải pháp m ới này s ẽ giúp chúng ta ti ết ki ệm c ả v ề th ời gian và kinh phí. Đặc bi ệt k ết qu ả th ực hành thí nghi ệm thì l ại đả m b ảo s ự chính xác h ơn. Để góp ph ần nâng cao hi ệu qu ả d ạy h ọc th ực hành c ũng nh ư ti ếp t ục nh ận được sự đánh giá, góp ý t ừ các c ấp qu ản lý và t ừ đồng nghi ệp tôi xin trình bày một vài sáng ki ến của b ản thân đã nghiên c ứu và tìm ra thông qua đề tài: Một s ố cải ti ến để nâng cao hi ệu qu ả th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá trong môn Sinh h ọc l ớp 11 t ại tr ường THPT L ạng Giang số 1. 7. Nội dung: 7.1. Thuy ết minh gi ải pháp m ới ho ặc c ải ti ến: * Gi ải pháp 1: Cải ti ến m ột s ố d ụng c ụ, thi ết b ị trong th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước - Tên gi ải pháp: Cải ti ến m ột số d ụng c ụ, thi ết b ị trong th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá thu ộc bài 7 ch ươ ng trình Sinh h ọc l ớp 11 - Nội dung: Thay th ế bình hút ẩm để gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua b ằng máy s ấy tóc để phù h ợp v ới tình hình th ực t ế và nâng cao hi ệu qu ả th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá - Các b ước ti ến hành th ực hi ện gi ải pháp: + Trong ph ần chu ẩn b ị cho thí nghi ệm 1: So sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá theo nh ư trong sách giáo khoa Sinh h ọc 11 trang 32 yêu c ầu là: (1). Một ch ậu cây c ủa loài cây b ất kì ho ặc cây m ọc trong v ườn tr ường có lá v ới phi ến to (2). Cặp nh ựa ho ặc c ặp g ỗ (3). Bản kính ho ặc lam kính (4). Gi ấy l ọc (5). Đồng h ồ b ấm giây (6). Dung d ịch côban clorua 5%
8. 8 (7). Bình hút ẩm để gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua. + Tuy nhiên theo quan sát c ủa b ản thân và tìm hi ểu th ực t ế t ại tr ường THPT L ạng Giang s ố 1, b ản thân tôi th ấy d ụng c ụ (7) là bình hút ẩm để gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua là không kh ả quan, vì kh ả n ăng để gi ữ cho gi ấy không b ị ẩm tr ở l ại ch ưa cao. Tôi đã th ử nghi ệm nhi ều lần, sau khi s ấy r ất khô gi ấy t ẩm và cho ngay vào bình và đậy nhanh nắp l ại nh ưng r ất khó để gi ữ được gi ấy khô hoàn toàn vì gi ấy t ẩm côban clorua h ấp th ụ hơi n ước trong không khí r ất nhanh. Hơn n ữa để có bình hút ẩm đạ t tiêu chu ẩn thì giá thành c ũng khá cao. Vì v ậy tôi đã ngh ĩ ra ý t ưởng là không dùng đến bình hút ẩm chuyên dụng mà ch ỉ c ần để gi ấy t ẩm côban clorua vào trong bình (h ộp) th ường. Tuy nhiên tôi có b ổ sung thêm 1 d ụng c ụ n ữa là máy s ấy tóc để khi b ắt đầ u làm thí nghi ệm thì s ẽ s ấy lại gi ấy t ẩm côban clorua cho khô và làm thí nghi ệm ngay. Hơn n ữa, trong ph ần chu ẩn bị, tôi c ũng không th ấy có d ụng c ụ để s ấy khô gi ấy t ẩm côban clorua. Vì v ậy theo tôi thì cách đơ n gi ản nh ất là b ổ sung thêm d ụng c ụ máy s ấy tóc để s ấy khô gi ấy tẩm côban clorua. - Kết qu ả khi th ực hi ện gi ải pháp: + S ản ph ẩm được t ạo ra t ừ gi ải pháp: Thay bình hút ẩm gi ữ gi ấy t ẩm côban clorua b ằng máy s ấy tóc để s ấy khô gi ấy t ẩm côban clorua ngay tr ước khi th ực hành a. Bình hút ẩm b. Máy s ấy tóc để s ấy khô gi ấy t ẩm côban clorua Hình 1. Thay bình hút ẩm (a) b ằng máy s ấy tóc (b)
9. 9 + So sánh k ết qu ả tr ước và sau khi th ực hi ện gi ải pháp: +) Tr ước khi th ực hi ện gi ải pháp: Nếu dùng bình hút ẩm thì không ph ải tr ường nào c ũng được trang b ị đầ y đủ lo ại bình hút ẩm chuyên d ụng, h ơn n ữa giá thành để mua lo ại bình đó khá cao. H ơn n ữa vi ệc s ử d ụng bình hút ẩm c ũng khá ph ức t ạp và c ần ph ải hết s ức c ẩn th ận. Trong quá trình s ử d ụng cần tránh nh ững tác độ ng làm thay đổi áp su ất bình đột ng ột vì nó có th ể làm n ổ bình, gây nguy hi ểm cho ng ười s ử d ụng. Ngoài ra n ếu dùng bình hút ẩm thì trong thí nghi ệm trên v ẫn ph ải b ổ sung thêm d ụng c ụ để sấy khô gi ấy l ọc t ẩm coban clorua tr ước khi đưa vào bình hút ẩm để gi ữ khô gi ấy (trong ph ần chu ẩn bị c ủa thí nghi ệm nh ư trong sách giáo khoa sinh học 11 không nh ắc t ới thi ết bị này) +) Sau khi th ực hi ện gi ải pháp: Nếu thay th ế bình hút ẩm b ằng cách dùng máy sấy tóc thì có nh ững ưu điểm sau: (1). Rất thông d ụng, d ễ chu ẩn b ị và cách s ử d ụng đơn gi ản. Vì v ậy c ả giáo viên và h ọc sinh đề u có th ể chu ẩn b ị và s ử d ụng đồ dùng này 1 cách d ễ dàng. (2). Gi ấy t ẩm sau khi s ấy xong được đặ t ngay lên lá cây nên ít bị ảnh h ưởng b ởi độ ẩm trong không khí. Vì v ậy thí nghi ệm có độ chính xác cao h ơn. M ặt khác vào nh ững hôm th ời ti ết l ạnh thì b ằng cách s ấy gi ấy xong làm thí nghi ệm ngay s ẽ t ạo nhi ệt độ thu ận l ợi cho quá trình thoát h ơi n ước ở lá. Nh ờ đó mà kh ắc ph ục được v ấn đề điều ki ện nhi ệt độ th ấp làm ảnh h ưởng đế n s ự thoát h ơi n ước ở lá cây (3). Máy s ấy tóc đem l ại hi ệu qu ả cao trong th ực hành: khi dùng máy s ấy tóc để sấy gi ấy l ọc t ẩm côban clorua thì gi ấy r ất nhanh khô, không lo b ị cháy gi ấy nh ư s ấy bằng đèn c ồn hay các thi ết b ị khác (có video minh ho ạ quá trình s ấy gi ấy l ọc t ẩm coban clorua kèm theo) (4). Dùng máy s ấy tóc s ẽ đem l ại hi ệu qu ả kinh t ế cao: N ếu dùng máy s ấy tóc thì giá thành th ấp h ơn r ất nhi ều so v ới mua bình hút ẩm chuyên d ụng. M ặt khác n ếu có bình hút ẩm chuyên d ụng thì trong thí nghi ệm v ẫn ph ải có d ụng c ụ để s ấy khô gi ấy l ọc tẩm côban clorua tr ước khi cho vào bình hút ẩm. Tuy nhiên trong ph ần chu ẩn b ị thí nghi ệm thì không th ấy nh ắc t ới dụng c ụ để s ấy khô gi ấy lọc t ẩm côban clorua. Vì v ậy
10. 10 nếu dùng máy s ấy tóc thì s ẽ thay th ế được c ả 2 d ụng c ụ này (bình hút ẩm và d ụng c ụ sấy khô gi ấy). Hơn n ữa ph ạm vi s ử dụng c ủa máy s ấy tóc l ại r ộng. Ta có th ể s ử d ụng máy s ấy tóc ở nhi ều b ước trong thí nghi ệm v ừa để s ấy khô gi ấy l ọc t ẩm côban clorua lúc ban đầu, v ừa để s ấy khô l ại gi ấy t ẩm coban clorua l ần n ữa tr ước khi đưa gi ấy đặ t lên lá cây. +) Bảng so sánh khi th ực hi ện theo gi ải pháp m ới so với giải pháp c ũ: Ưu điểm Gi ải pháp m ới Gi ải pháp c ũ (Dùng máy s ấy tóc) (Dùng bình hút ẩm) Ti ết ki ệm chi phí Có ti ết ki ệm (giá thành Ch ưa ti ết ki ệm (Giá thành th ấp ch ỉ 1 vài tr ăm nghìn) cao tới 1 vài tri ệu) Cách s ử d ụng Đơn gi ản, d ễ s ử d ụng Khó s ử d ụng Hi ệu qu ả Hi ệu qu ả cao (s ấy khô gi ấy Hi ệu qu ả ch ưa cao nhanh) Ph ạm vi s ử d ụng Rộng (dùng trong nhi ều Hẹp (ch ỉ 1 khâu để gi ữ khô khâu) gi ấy t ẩm côban clorua) Mức độ an toàn Cao Bình th ường * Gi ải pháp 2: - Tên gi ải pháp: Cải ti ến 1 s ố b ước trong thao tác th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá để t ạo ra bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi nước ở hai m ặt lá nh ằm ti ến hành thí nghi ệm một cách nhanh chóng, thu ận ti ện. - Nội dung: Gắn s ẵn mi ếng gi ấy t ẩm coban clorua lên b ản kính tr ước khi b ắt đầ u th ực hành để tạo thành bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá . Nh ờ b ộ d ụng c ụ đó mà khi th ực hi ện các thao tác th ực hành được d ễ dàng, nhanh chóng và góp ph ần gi ảm sự ảnh h ưởng c ủa độ ẩm không khí trong môi tr ường - Các b ước ti ến hành th ực hi ện gi ải pháp : + Bước 1: Nhúng gi ấy l ọc vào dung d ịch côban clorua, sau đó l ấy gi ấy l ọc ra và s ấy khô gi ấy t ẩm côban clorua b ằng máy s ấy tóc đế n khi gi ấy có màu xanh da tr ời.
11. 11 a. Giấy t ẩm cobanclorua khi còn ướt b. Gi ấy t ẩm coban clorua được s ấy khô Hình 2. Dùng máy s ấy tóc để s ấy khô gi ấy t ẩm côban clorua + Bước 2: Cắt gi ấy l ọc t ẩm coban clorua đã s ấy khô thành nh ững mi ếng nh ỏ hình ch ữ nh ật có kích th ước b ằng nhau và nh ỏ h ơn 1 chút so v ới b ản kính Hình 3. C ắt gi ấy t ẩm côban clorua để g ắn lên bản kính + B ước 3: Dùng băng dính trong dán vào 2 mép nh ỏ ở 2 đầ u c ủa mi ếng gi ấy l ọc tẩm côban clorua v ừa c ắt r ồi g ắn mi ếng gi ấy t ẩm côban clorua đó lên t ừng b ản kính, c ần
12. 12 gắn c ẩn th ận cân đố i để làm thành nh ững c ặp b ản kính có g ắn gi ấy th ật đề u nhau. Hình 4. G ắn gi ấy l ọc t ẩm côban clorua lên b ản kính Khâu này s ẽ quy ết đị nh r ất l ớn đế n vi ệc khi ép 2 b ản kính có s ẵn gi ấy t ẩm coban clorua lên 2 m ặt c ủa lá s ẽ d ễ dàng để t ạo thành 1 h ệ th ống kín và đối x ứng. + B ước 4: Cứ k ẹp s ẵn 2 b ản kính có g ắn gi ấy t ẩm côban clorua thành c ặp b ằng 2 k ẹp nh ựa để khi th ực hành không m ất th ời gian l ựa ch ọn. Hình 5. K ẹp 2 b ản kính có g ắn gi ấy t ẩm côban clorua b ằng k ẹp nh ựa
13. 13 Kẹp s ẵn nhi ều c ặp bản kính có g ắn gi ấy t ẩm côban clorua b ằng các k ẹp nh ựa t ạo thành bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá để khi th ực hành sẽ thu ận ti ện và nhanh chóng h ơn, đỡ m ất th ời gian ch ọn l ựa b ản kính và k ẹp nh ựa + Bước 5: Đến gi ờ th ực hành thì m ỗi nhóm l ấy 1 ho ặc 1 s ố c ặp b ản kính đã gắn s ẵn gi ấy t ẩm côban clorua r ồi dùng máy s ấy tóc s ấy khô đế n khi gi ấy g ắn trên b ản kính có màu xanh da tr ời thì đem 2 b ản kính đó đặ t đố i x ứng nhau qua 2 m ặt c ủa lá và dùng kẹp nh ựa k ẹp ch ặt l ại t ạo thành 1 h ệ th ống kín (Lưu ý khi đặt b ản kính lên lá thì chú ý đặt mặt có gi ấy l ọc t ẩm coban clorua ph ải nằm áp sát b ề m ặt lá) Hình 6. K ẹp 2 b ản kính đã g ắn gi ấy t ẩm côban clorua đố i x ứng nhau qua 2 m ặt lá t ạo thành 1 h ệ th ống kín + B ước 6: Bấm giây đồ ng h ồ để so sánh th ời gian gi ấy chuy ển t ừ màu xanh da tr ời sang màu h ồng ở m ặt trên và m ặt d ưới c ủa lá trong cùng th ời gian
14. 14 Học sinh th ực hành theo nhóm, m ỗi nhóm thí nghi ệm v ới m ột cây và ch ọn cây ở vườn tr ường để thí nghi ệm và ghi k ết qu ả vào b ảng sau: Bảng 7.1. B ảng ghi t ốc độ thoát h ơi n ước c ủa lá tính theo th ời gian Tên nhóm Ngày, gi ờ Tên cây, v ị Th ời gian chuy ển màu c ủa trí c ủa lá gi ấy t ẩm côban clorua Mặt trên Mặt d ưới ( Lưu ý: Bước 1, 2, 3, 4 có th ể được ti ến hành làm tr ước gi ờ th ực hành để t ạo nên b ộ dụng c ụ so sánh tốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá. Đế n gi ờ th ực hành c ủa các l ớp thì ch ỉ c ần l ấy b ộ d ụng c ụ đó ra và th ực hành theo b ước 5 và b ước 6) - Kết qu ả khi th ực hi ện gi ải pháp: + S ản ph ẩm được t ạo ra t ừ gi ải pháp : Tạo ra bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá rất ti ện l ợi để cho h ọc sinh làm các thao tác th ực hành một cách dễ dàng, nhanh chóng, ti ết ki ệm th ời gian và k ết qu ả thí nghi ệm s ẽ chính xác hơn. Mỗi b ộ g ồm có 2 b ản kính đã được g ắn s ẵn gi ấy l ọc t ẩm côban clorua và k ẹp s ẵn bằng 2 k ẹp nh ựa. Hình 7. Bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá
15. 15 + Các b ảng s ố li ệu, bi ểu đồ so sánh k ết qu ả tr ước và sau khi th ực hi ện gi ải pháp: +) Tr ước khi th ực hi ện gi ải pháp: Nếu ti ến hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát hơi n ước ở hai m ặt lá nh ư theo n ội dung trong sách giáo khoa Sinh h ọc l ớp 11 trang 33, 34 thì h ọc sinh m ất r ất nhi ều th ời gian để đặ t 2 mi ếng gi ấy l ọc t ẩm côban clorua đã s ấy khô (có màu xanh da tr ời) đố i x ứng nhau qua 2 m ặt lá. Sau đó l ại ti ếp t ục dùng k ẹp g ỗ ho ặc k ẹp nh ựa ép 2 b ản kính vào 2 mi ếng gi ấy l ọc này ở c ả 2 m ặt c ủa lá t ạo thành h ệ th ống kín thì l ại t ốn thêm 1 kho ảng th ời gian n ữa. Và đa ph ần h ọc sinh đề u loay hoay để c ăn ch ỉnh sao cho c ả 2 mi ếng gi ấy l ọc và 2 t ấm kính ph ải đố i x ứng nhau qua hai m ặt của lá, và mi ếng gi ấy l ọc ph ải được ép kín trong 2 b ản kính, không được h ở ra ngoài. Chính vì nh ư v ậy nên thao tác này không h ề đơn gi ản, h ọc sinh lúng túng và không c ẩn th ận có th ể đặt không đố i x ứng nhau, ho ặc để h ở gi ấy l ọc t ẩm côban clorua ti ếp xúc v ới không khí ẩm ngoài môi tr ường thì s ẽ làm cho k ết qu ả thí nghi ệm không chính xác. Hơn n ữa gi ấy lọc t ẩm côban clorua thì l ại ph ản ứng r ất nhanh h ơi n ước trong không khí, vì v ậy n ếu thao tác thí nghi ệm mà không nhanh thì gi ấy sẽ tác d ụng v ới h ơi n ước và b ị chuy ển màu t ừ xanh sang h ồng tr ước khi b ấm đồ ng h ồ b ấm giây. Và khi đó thí nghi ệm s ẽ không thành công. Do đó trong thí nghi ệm này thì làm th ế nào để thao tác th ực hành nhanh g ọn, chính xác là r ất quan tr ọng. +) Sau khi th ực hi ện gi ải pháp m ới: Nếu g ắn s ẵn mi ếng gi ấy t ẩm côban clorua lên b ản kính tr ước khi b ắt đầ u th ực hành để t ạo thành bộ d ụng c ụ th ực hành so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá bằng cách cắt gi ấy l ọc tẩm coban clorua đã sấy khô thành nh ững mi ếng nh ỏ hình ch ữ nh ật có kích th ước b ằng nhau và nh ỏ h ơn 1 chút so với b ản kính. Sau đó gắn t ừng mi ếng gi ấy t ẩm coban clorua v ừa c ắt lên t ừng b ản kính (dùng b ăng dính trong g ắn ở 2 mép nh ỏ ở 2 đầ u c ủa mi ếng gi ấy l ọc), c ần g ắn c ẩn th ận cân đối để làm thành nh ững c ặp b ản kính có g ắn gi ấy t ẩm th ật đề u nhau. Ti ếp đế n cứ kẹp s ẵn 2 b ản kính có g ắn gi ấy t ẩm côban clorua thành c ặp b ằng 2 k ẹp nh ựa để khi th ực hành không m ất th ời gian l ựa ch ọn. Làm s ẵn nhi ều c ặp nh ư v ậy để t ạo thành bộ d ụng cụ so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá (Hình 7) để chu ẩn b ị cho gi ờ th ực hành .
16. 16 Khi đến gi ờ th ực hành thì m ỗi nhóm ch ỉ vi ệc lấy 1 ho ặc 1 s ố c ặp b ản kính đã gắn s ẵn gi ấy t ẩm côban clorua r ồi dùng máy s ấy tóc s ấy khô đế n khi gi ấy t ẩm g ắn trên b ản kính có màu xanh da tr ời thì đem 2 b ản kính đó đặ t đố i x ứng nhau qua 2 m ặt c ủa lá và dùng kẹp nh ựa k ẹp ch ặt l ại t ạo thành 1 h ệ th ống kín. (L ưu ý khi đặt bản kính lên lá thì chú ý mặt có gi ấy l ọc t ẩm côban clorua ph ải n ằm áp sát b ề m ặt lá). V ới cách làm này s ẽ mang lại nh ững hi ệu qu ả nh ư sau: (1). Nh ờ b ộ d ụng c ụ đó mà khi th ực hi ện các thao tác th ực hành sẽ được th ực hi ện r ất dễ dàng, nhanh chóng, ti ết ki ệm th ời gian và góp ph ần gi ảm s ự ảnh h ưởng c ủa độ ẩm không khí trong môi tr ường đến vi ệc chuy ển màu c ủa gi ấy t ẩm coban clorua. Do đó k ết qu ả thí nghi ệm s ẽ chính xác hơn. Dựa vào k ết qu ả đó h ọc sinh m ới v ận d ụng ki ến th ức đã h ọc để gi ải thích hi ện t ượng quan sát được nên s ẽ cảm th ấy r ất hứng thú khi th ực hành. Từ đó h ọc sinh s ẽ thêm yêu thích môn h ọc, yêu thích thiên nhiên và kích thích s ự tìm tòi, khám khá c ủa h ọc sinh. Phát huy s ự tích c ực, ch ủ độ ng và sáng t ạo c ủa học sinh trong h ọc t ập a. Khi m ới b ắt đầ u thí nghi ệm b. Sau 1 phút lá thoát h ơi n ước làm gi ấy chuyển màu Hình 8. S ự chuy ển màu c ủa gi ấy lọc tẩm côban clorua
17. 17 (2). Khi s ấy gi ấy t ẩm coban clorua l ại cho khô r ồi m ới đem b ản kính có g ắn gi ấy t ẩm coban clorua đó đặ t lên 2 m ặt c ủa lá s ẽ t ạo nhi ệt độ thích h ợp để quá trình thoát h ơi n ước ở lá cây di ễn ra, nh ất là vào nh ững ngày có nhi ệt độ không khí th ấp. Qua đó c ũng s ẽ h ạn ch ế ảnh h ưởng c ủa điều ki ện th ời ti ết đế n k ết qu ả c ủa thí nghi ệm. Giúp thí nghi ệm có th ể th ực hi ện thành công ngay c ả khi g ặp điều ki ện th ời ti ết b ất l ợi. +) Bảng so sánh k ết qu ả thí nghi ệm khi th ực hi ện theo gi ải pháp m ới v ới thí nghi ệm theo cách c ũ (nh ư h ướng d ẫn theo sách giáo khoa Sinh h ọc 11): Trong n ăm h ọc 2020- 2021 tôi đã h ướng d ẫn 4 nhóm h ọc sinh l ớp 11A1 c ủa tr ường THPT L ạng Giang s ố 1 ti ến hành thí nghi ệm theo 2 cách: +) Nhóm 1, 2 ti ến hành thí nghi ệm theo gi ải pháp m ới +) Nhóm 3, 4 ti ến hành thí nghi ệm theo nh ư h ướng d ẫn trong SGK Sinh h ọc 11 trang 33, 34. Kết quả thu được nh ư sau: Kết qu ả thao tác th ực hành thí nghi ệm Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 4 - Th ời gian thao tác k ẹp gi ấy t ẩm coban 10 giây 12 giây 1 phút 1 phút 55 clorua lên lá t ạo thành h ệ th ống kín giây - Gi ấy l ọc t ẩm côban clorua và b ản kính Có đối Có đối Bị l ệch Có s ự đối tạo thành h ệ th ống kín đố i x ứng nhau qua xứng xứng nhi ều xứng 2 m ặt lá - Màu s ắc gi ấy l ọc tẩm côban clorua tr ước Xanh Xanh Xanh Hơi khi b ấm đồ ng h ồ da tr ời da tr ời da tr ời chuy ển màu h ồng - Độ chính xác c ủa k ết qu ả thí nghi ệm Cao Cao Trung Th ấp bình Nh ận xét: Nhóm 1 và nhóm 2 ti ến hành thí nghi ệm theo gi ải pháp m ới nên thao tác k ẹp bản kính đã g ắn s ẵn gi ấy l ọc t ẩm côban clorua lên 2 m ặt c ủa lá sao cho đố i x ứng và t ạo thành h ệ th ống kín được th ực hi ện d ễ dàng và nhanh h ơn r ất nhi ều. Vì v ậy mà t ốn ít
18. 18 th ời gian nhưng v ẫn đả m b ảo t ạo thành 1 h ệ th ống kín đố i x ứng nhau qua 2 m ặt lá. Do đó k ết qu ả thu được đả m b ảo s ự chính xác cao. Nhóm 3 và 4 ti ến hành theo ph ươ ng pháp c ũ thì thao tác s ẽ khó h ơn nên t ốn nhi ều th ời gian h ơn. Nhóm 3 làm nhanh h ơn nhóm 4 nh ưng l ại ch ưa đảm b ảo s ự đố i xứng c ủa 2 b ản kính qua 2 m ặt lá nên m ặc dù gi ấy t ẩm côban clorua không bị chuy ển màu tr ước khi b ấm giây đồ ng h ồ nh ưng k ết qu ả thí nghi ệm v ẫn không đả m b ảo s ự chính xác cao. Nhóm 4 thao tác m ất nhi ều th ời gian h ơn nên đã kẹp được gi ấy và b ản kính đối x ứng nhau qua 2 m ặt lá t ạo thành 1 h ệ th ống kín, nh ưng vì m ất nhi ều th ời gian nên gi ấy l ọc t ẩm côban clorua l ại b ị chuy ển màu tr ước khi b ấm giây đồ ng h ồ. Vì v ậy k ết qu ả thí nghi ệm cũng không chính xác. Bảng so sánh hi ệu qu ả thí nghi ệm khi th ực hi ện theo gi ải pháp m ới so v ới gi ải pháp c ũ: Đặc điểm Gi ải pháp m ới Gi ải pháp c ũ Thao tác th ực hành Đơn gi ản Khó Th ời gian th ực hành Nhanh Ch ậm h ơn Hạn ch ế tác động c ủa Đã h ạn ch ế được Ch ưa h ạn ch ế được điều ki ện môi tr ường ( độ ẩm ) Độ chính xác c ủa thí Độ chính xác cao Ch ưa cao nghi ệm +) Đánh giá hi ệu qu ả mức độ yêu thích c ủa học sinh khi ti ến hành thí nghi ệm theo gi ải pháp m ới Sau khi cho h ọc sinh 2 l ớp 11A1 và 11A11 làm th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá có áp dụng cả gi ải pháp c ải ti ến m ới nh ư đã trình bày ở trên và gi ải pháp c ũ (theo hướng dẫn trong SGK Sinh h ọc 11 trang 33, 34) , tôi đã ti ến hành điều tra mức độ hứng thú c ủa các em v ới ti ết h ọc theo phi ếu điều tra nh ư sau:
19. 19 PHI ẾU ĐIỀU TRA H ỌC SINH Các em vui lòng cho bi ết ý ki ến c ủa mình b ằng cách đánh d ấu (X) vào các ô phù hợp v ới b ản thân trong b ảng d ưới đây . NỘI Th ực hành theo gi ải pháp Th ực hành theo gi ải pháp Ý ki ến DUNG cũ mới khác ( Theo SGK Sinh h ọc 11 trang 33,34) 1. Mức Rất Thích Bình Không Rất Thích Bình Không độ yêu thích thú th ường th ích thích thú th ường th ích thích gi ờ học th ực hành Kết qu ả tổng h ợp về mức độ yêu thích gi ờ học th ực hành c ủa h ọc sinh ở 2 lớp 11A1, 11A11 có áp d ụng cả gi ải pháp c ũ và gi ải pháp m ới để dạy th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá nh ư sau: NỘI Th ực hành theo gi ải pháp Th ực hành theo gi ải pháp Ý ki ến DUNG cũ (Theo SGK Sinh h ọc 11 mới khác trang 33,34 ) 1. Mức Rất Thích Bình Không Rất Thích Bình Không độ yêu thích thú th ường th ích thích thú th ường th ích thích gi ờ 5% 12% 50% 33% 55% 40% 4% 1% học th ực hành Từ kết qu ả điều tra thu được tôi đã l ập bi ểu đồ để so sánh m ức độ yêu thích gi ờ học th ực hành của h ọc sinh khi áp d ụng gi ải pháp m ới so v ới gi ải pháp c ũ:
20. 20 55% 50% 40% 33% 12% 5% 4% 1% RẤT THÍCH THÍCH BÌNH TH ƯỜ NG KHÔNG THÍCH Giải pháp mới Giải pháp cũ Hình 9. Bi ểu đồ m ức độ yêu thích gi ờ h ọc c ủa học sinh Nhận xét : Khi th ường xuyên tri ển khai, v ận d ụng linh ho ạt gi ải pháp trên trong gi ảng d ạy th ực hành thí nghi ệm so sánh t ốc độ thoát h ơi n ước ở hai m ặt lá thu ộc bài 7. Th ực hành thí nghi ệm thoát h ơi n ước và thí nghi ệm v ề vai trò c ủa phân bón nằm trong ch ươ ng trình môn Sinh h ọc l ớp 11 tôi nh ận th ấy các em r ất thích thú, h ứng kh ởi. Các em ti ến hành thao tác th ực hành r ất nhanh nh ẹn, chu ẩn xác và đều quan sát được k ết qu ả thí nghi ệm m ột cách rõ ràng. Từ đó h ọc sinh s ẽ vận d ụng ki ến th ức đã h ọc để gi ải thích k ết quả thí nghi ệm quan sát được, gi ải thích các hi ện t ượng trong th ực ti ễn. Nh ờ vậy mà học sinh s ẽ kh ắc sâu được ki ến th ức, h ọc sinh s ẽ thích h ọc và yêu thích môn h ọc h ơn. Kết khi điều tra b ằng phi ếu kh ảo sát, cho th ấy: có t ới 95% học sinh th ấy thích thú và rất thích thú khi tham gia th ực hành thí nghi ệm theo gi ải pháp m ới này. Dựa trên các k ết qu ả th ực nghi ệm s ư ph ạm và thông qua vi ệc x ử lý s ố li ệu th ực nghi ệm s ư ph ạm thu được, tôi nh ận th ấy ch ất l ượng h ọc t ập c ủa học sinh đã được nâng cao.