Đề thi tháng Ngữ văn 11 (Lần 3) - Năm học 2014-2015 - Trường THPT Ngô Sĩ Liên (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi tháng Ngữ văn 11 (Lần 3) - Năm học 2014-2015 - Trường THPT Ngô Sĩ Liên (Có đáp án)

1. SỞ GD&ĐT BẮC GIANG ĐỀ THI THÁNG LẦN 3 TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN Năm học 2014 - 2015 Môn: NGỮ VĂN LỚP 11 ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian làm bài: 120 phút (Đề thi gồm có 01 trang) (Không kể thời gian phát đề) Câu 1 (4,0 điểm) NGỌC TRONG ĐÁ Một người thợ ngọc qua hàng thợ đá, vào xem các thứ đá, thấy một tảng đá trong có ngọc, mua về, đẽo ra quả nhiên được ngọc. Ngọc ấy trắng muốt và có gân đỏ, quí giá vô cùng. Người thợ ngọc nhờ đó mà giàu có. Thợ đá thấy thế, lấy làm thích lắm, cũng muốn bắt chước. Anh ta nghĩ bụng: "Đá nào trong cũng có ngọc". Rồi ở nhà có bao nhiêu thứ đá, đem cả ra đập để tìm ngọc. Không những không thấy ngọc, mà các đá vỡ tan chẳng dùng được việc gì nữa. Anh ta vừa mất của, vừa lỗ vốn, cùng quẫn khổ sở, chẳng bao lâu rồi chết. (Theo Cổ học tinh hoa của Nguyễn Văn Ngọc và Trần Lê Nhân. NXB Trẻ, 1992) Trình bày suy nghĩ của em về bài học rút ra từ câu chuyện trên. Câu 2 (6,0 điểm) Nhận định về tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao, Từ điển Văn học (Bộ mới, NXB Thế giới, 2003) có viết: "Điều đặc sắc là, khi miêu tả người nông dân lưu manh hóa, Nam Cao không hề bôi nhọ nông dân mà trái lại, đã đi sâu vào nội tâm nhân vật để phát hiện và khẳng định nhân phẩm của họ bị xã hội cướp mất cả nhân hình, nhân tính". Em hãy phân tích nhân vật Chí Phèo để làm sáng tỏ ý kiến trên. ----------- Hết ---------- Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. Họ và tên thí sinh:.................................................... Số báo danh: .....................
2. ĐÁP ÁN THI THÁNG LẦN 3 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 11 CÂU YÊU CẦU NỘI DUNG CẦN ĐẠT ĐIỂM 1 Trình bày suy nghĩ của em về bài học rút ra từ câu chuyện: 4,0 NGỌC TRONG ĐÁ 1. Yêu cầu về kĩ năng: - Trên cơ sở hiểu rõ ý nghĩa của câu chuyện và yêu cầu của đề, học sinh biết cách làm một bài văn nghị luận xã hội. - Bài viết thể hiện sự am hiểu vốn sống thực tế, có hệ thống luận điểm phù hợp, các dẫn chứng tiêu biểu, thuyết phục. - Diễn đạt tốt, khuyến khích những bài viết sáng tạo. 2. Yêu cầu về kiến thức: Đề mang tính chất "mở", học sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên cần đáp ứng một số ý chính sau: * Dẫn dắt giới thiệu vấn đề 0,25 *Giải thích ý nghĩa của câu chuyện: 0,5 - Người thợ đá sở dĩ thất bại bởi anh ta quá tham lam, muốn trở nên giàu có như người thợ ngọc trong khi anh lại thiếu hiểu biết về ngọc nên kết quả việc tìm ngọc của anh bị thất bại, chẳng những không tìm thấy ngọc mà còn hại cả bao nhiêu đá, tài sản của anh đến độ phá sản, đau buồn rồi chết. - Câu chuyện cho thấy bài học lớn về bệnh tham lam và thiếu hiểu biết: tham thì thâm, thiếu kiến thức thì khó có thể thành công. Đăc biệt cùng một lúc mắc cả hai căn bệnh này thì càng nguy hại hơn. *Biểu hiện của căn bệnh này: 1,5 - Người mắc bệnh tham lam hay chạy theo lợi ích, dục vong cá nhân. Vì ham muốn của mình mà sẵn sàng bất chấp mọi thứ: khó khăn, mạo hiểm hoặc có thể dùng mọi thủ đoạn để đạt được tham vọng (Dẫn chứng). - Người mắc bệnh thiếu hiểu biết là những kẻ thiếu hiểu biết về cuộc sống xung quanh mình nên khi đi vào thực tế thường hay gặp thất bại (Dẫn chứng). - Lòng tham có thể che mờ lí trí khiến con người không còn suy xét đúng, sai, lợi, hại dẫn đến những việc làm gây hậu quả nghiêm trọng -> Đây là hai căn bệnh nguy hiểm có thể gặp trong xã hội, làm mất đi vẻ đẹp của con người và cản trở sự phát triển của xã hội, thậm chí còn có thể gây ra những hậu quả khôn lường cho cá nhân và cho cả cộng đồng (Dẫn chứng). - Nếu cùng một lúc cùng mắc cả hai căn bệnh này thì rất nguy hiểm và khó chữa. Người tham lam mà không có hiểu biết về khoa học, về nguyên tắc sống thì hậu quả do họ gây ra thật khôn lường (Dẫn chứng). *Bình luận: 1,5 - Trong cuộc sống con người nên có ước mơ, khát vọng và cái đích phấn đấu nhưng đừng để lòng tham vô đáy chi phối bản thân dẫn đến những việc làm sai lầm (Dẫn chứng). - Cần trang bị cho mình đày đủ kiến thức trước khi muốn thực hiện một công việc nào đó. Có như thế chúng ta mới gặt hái được thành công. Tri thức sẽ là kim chỉ nam cho hành động, suy nghĩ, tư tưởng, tình cảm của mình, giúp ta có được lí tưởng và việc làm đúng đắn (Dẫn chứng). * Bài học rút ra từ câu chuyện: 0,25 Cần có một thái độ sống đúng đắn và nó phải đi liền với sự thông thái, hiểu biết. Có như vậy mới mong có được thành công, hạnh phúc trong cuộc sống.
3. 2 Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm sáng tỏ ý kiến ... 6,0 1. Hướng dẫn chung Đề bài thuộc kiểu bài nghị luận phân tích tác phẩm văn học. Cụ thể là phân tích nhân vật Chí Phèo. Việc phân tích nhân vật Chí Phèo ở đây phải có định hướng và phải làm sáng tỏ 2 ý chính: - Khi miêu tả người nông dân lưu manh hóa, Nam Cao không bôi nhọ nông dân. - Nam Cao đi sâu vào nội tâm nhân vật để phát hiện và khẳng định nhân phẩm của họ. 2. Hướng dẫn cụ thể a. Mở bài: 0,5 - Giới thiệu khái quát về tác giả Nam Cao, tác phẩm Chí Phèo. - Dẫn dắt được ý kiến nhận định. b. Thân bài: b1. Lý giải vấn đề: Vì sao khi miêu tả người nông dân lưu manh hóa, Nam Cao không 0,5 hề bôi nhọ nông dân mà trái lại, đã đi sâu vào nội tâm nhân vật để phát hiện và khẳng định nhân phẩm của họ bị xã hội cướp mất cả nhân hình, nhân tính. b2. Chứng minh: làm sáng tỏ 2 ý chính 2,0 *Khi miêu tả người nông dân lưu manh hóa, Nam Cao không bôi nhọ nông dân: - Viết về Chí Phèo, Nam Cao không muốn ném ra giữa cuộc đời một thằng "cùng hơn cả thằng cùng", điển hình cho những nỗi khổ tủi nhục nhất của người nông dân trong xã hội thực dân phong kiến (Dẫn chứng). - Chí Phèo là người nông dân vốn "hiền như đất", biết tự trọng, biết khinh cái đáng khinh, có những ước mơ thật bình dị, thế nhưng xã hội cũ đã xô đẩy Chí Phèo vào hoàn cảnh sống không được sống như đúng bản chất, như điều mong muốn (Dẫn chứng). - Nam Cao đã phân tích, giải thích, truy tìm nguyên nhân xã hội đã xô đẩy Chí Phèo vào con đường tha hóa, lưu manh hóa (Dẫn chứng). - Nam Cao khái quát hóa một hiện tượng phổ biến đã trở thành một qui luật khủng khiếp của xã hội cũ: chừng nào còn chế độ bất công, vô nhân đạo thì chừng ấy vẫn còn tồn tại hiện tượng những người nông dân lương thiện bị đẩy vào con đường tha hóa, lưu manh hóa (Dẫn chứng). *Nam Cao đi sâu vào nội tâm nhân vật để phát hiện và khẳng định nhân phẩm: 2,5 - Khi Chí Phèo đã thật sự trở thành con quỷ dữ của làng Vũ Đại, Nam Cao vẫn nhận ra trong đáy sâu tâm hồn đen tối của y sự thèm khát được giao tiếp với đồng loại, dẫu bằng hình thức tồi tệ nhất là chửi nhau với hắn, nhưng vẫn không thể được (Dẫn chứng). - Xây dựng hình tượng nhân vật Chí Phèo, Nam Cao đã tập trung hướng ngòi bút vào việc khám phá thế giới bên trong, phát hiện và miêu tả sinh động, sâu sắc bi kịch tinh thần của hắn (Dẫn chứng). - Quá trình vận động tính cách của Chí Phèo, từ một kẻ lưu manh đến khi khao khát trở lại làm người lương thiện được Nam Cao miêu tả hết sức sinh động như một quá trình vận động của tính cách (Dẫn chứng). - Qua ngòi bút của Nam Cao, thế giới bên trong, thế giới tâm hồn của những "con người nhỏ bé", những kẻ khốn khổ tủi nhục đã hiện ra một cách rõ nét (Dẫn chứng). c. Kết bài: 0,5 - Khẳng định tính chất đúng đắn của ý kiến. - Suy nghĩ về nhân vật Chí Phèo và đề tài người nông dân trong sáng tác của Nam Cao. *Lưu ý: 1. Hướng dẫn chấm chỉ nêu những nội dung cơ bản, có tính định hướng, định tính chứ không định lượng. Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng. Cần đánh giá bài làm của học sinh
4. trong tính chỉnh thể; trân trọng những bài viết có ý kiến và giọng điệu riêng. Chấp nhận các cách kiến giải khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lí và có sức thuyết phục. 2. Tổng điểm toàn bài là 10 điểm, cho lẻ đến 0,25 điểm. -------- Hết ---------